De meest omvattende wettelijke beschermingsmaatregel voor zowel de financiële als de persoonlijke levenssfeer.
Curatele is de zwaarste en meest ingrijpende wettelijke beschermingsmaatregel die de Nederlandse wetgeving kent (geregeld in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek). Deze maatregel is bestemd voor meerderjarigen die door een ernstige geestelijke stoornis, verstandelijke handicap, vergevorderde dementie of zware verslavingsproblematiek permanent of langdurig onbekwaam zijn om zowel hun financiële (vermogensrechtelijke) als hun persoonlijke (zorg-) belangen behoorlijk te behartigen.
Het meest essentiële juridische gevolg van curatele is dat de betrokkene **handelingsonbekwaam** wordt verklaard door de kantonrechter. Dit betekent dat de onder curatele gestelde persoon niet meer zelfstandig rechtshandelingen kan verrichten (zoals het kopen van een auto, het huren van een woning, het afsluiten van abonnementen of het doen van grote uitgaven zonder toestemming van de curator).
De curator combineert in feite de taken van een bewindvoerder en een mentor. Dit betekent dat de curator verantwoordelijk is voor:
Omdat curatele de handelingsbekwaamheid aantast, is de kantonrechter uiterst terughoudend met het instellen van deze maatregel. Curatele wordt alleen uitgesproken wanneer lichter wegende beschermingsmaatregelen – zoals de combinatie van beschermingsbewind en mentorschap – niet voldoende bescherming bieden tegen ernstig nadeel voor de betrokkene.